ศาสตร์พระราชา

บรรเทาทุกข์ปวงชนชาวลุ่มน้ำ (โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ , ประตูระบายน้ำอุทกวิภาชประสิทธิ , พิพิธภัณฑ์เฉลิมพระเกียรติ โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง , พระตำหนักประทับแรมเฉลิมพระเกียรติ ปากพนัง , ชุมชนขนาบนาก)

นครศรีธรรมราช

ลุ่มน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช หากย้อนเวลากลับไปในอดีต ประชาชนส่วนใหญ่ได้พึ่งพาอาศัยความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งน้ำเพื่อทำการเกษตร แม่น้ำปากพนังคือ แม่น้ำสายสำคัญของลุ่มน้ำแห่งนี้ ทั้งยังเป็นศูนย์กลางแห่งความเจริญรุ่งเรืองในหลายๆ ด้าน จนทำให้นครศรีธรรมราชถูกเรียกขานกันติดปากว่า เป็นเมืองอู่ข้าวอู่น้ำทางภาคใต้


แต่เมื่อเวลาผ่านไป จำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้นก็ทำให้ความต้องการใช้น้ำเพิ่มขึ้นตามไปด้วยลุ่มน้ำที่เคยอุดมสมบูรณ์แปรเปลี่ยนเป็นความ แห้งแล้ง ป่าไม้ต้นน้ำลำธารที่เคยอุดมสมบูรณ์ลดปริมาณลงอย่างรวดเร็ว และด้วยลักษณะพื้นที่แม่น้ำปากพนังมีท้องน้ำอยู่ระดับต่ำกว่าน้ำทะเล ทั้งยังมีความลาดชันน้อย น้ำเค็มจึงสามารถเข้ามารุกล้ำพื้นที่ได้โดยง่าย และที่ตอนใต้ของลุ่มน้ำยังมีพรุควนเคร็ง เป็นพื้นที่ ลุ่มน้ำขนาดใหญ่ที่มีน้ำท่วมขังตลอดทั้งปี เกิดสารไพไรท์ที่ทำให้ดินมีสภาพเป็นกรดและน้ำเปรี้ยว ส่งผลให้เกษตรกรขาดแคลนน้ำที่จะใช้ในการเพาะปลูก

เมื่อใดที่น้ำทะเลหนุนสูง กอปรกับปริมาณน้ำในช่วงฤดูฝน ทำให้ไม่สามารถระบายลงสู่ทะเล ได้ทัน เกิดเป็นความเสียหายในวงกว้างแก่พื้นที่เพาะปลูกและชุมชน ก่อให้เกิดปัญหาพื้นที่เพาะปลูกเสียหาย ผลิตผลน้อย ราษฎรขาดรายได้ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชจึงได้พระราชทานพระราชดำริเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาที่ลุ่มน้ำปากพนังทรงให้กรมชลประทานศึกษาแนวทางก่อสร้างประตูระบายน้ำอุทกวิภาชประสิทธิ ที่โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง เพื่อป้องกันน้ำเค็มรุกล้ำและกักน้ำจืด ก่อสร้างระบบคลอง เพื่อบรรเทาปัญหาน้ำท่วมและระบบกระจายน้ำเพื่อการเพาะปลูก ทำให้ชีวิตความเป็นอยู่ของ ประชากรในพื้นที่มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

ร่วมสัมผัสถึงความยิ่งใหญ่จากพระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชในการแก้ไขปัญหาน้ำทั้ง 4 ด้าน คือน้ำท่วม น้ำแล้ง น้ำเค็ม และน้ำเปรี้ยว ซึ่งจะบอกเล่าเรื่องราวแก่ผู้มาเยือน ณ พิพิธภัณฑ์เฉลิมพระเกียรติ โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ และเยือนพระตำหนักประทับแรมเฉลิมพระเกียรติแห่งแรกและแห่งเดียวในประเทศไทยที่สร้างขึ้นจากพลังศรัทธาและความจงรักภักดีอันยิ่งใหญ่ของคนไทยทั่วประเทศที่รวมใจกันบริจาคเงินสร้างบ้านให้พ่อ เพื่อเป็นการรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์
• โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนังอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
• ประตูระบายน้ำอุทกวิภาชประสิทธิ
• พิพิธภัณฑ์เฉลิมพระเกียรติโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง
• พระตำหนักประทับแรมเฉลิมพระเกียรติปากพนัง

ม.๕ ต.หูล่อง อ.ปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช

การเดินทาง
จากตัวเมืองตรงไปสู่อำเภอปากพนัง ประมาณ 35 กิโลเมตร โดยใช้ทางหลวงหมายเลข 4013 เลี้ยวขวาที่บริเวณสามแยกไปอำเภอปากพนังฝั่งตะวันออก ถึงสี่แยกเลี้ยวขวาไปตามถนนปากพนัง-เชียรใหญ่ ประมาณ 2 กิโลเมตรก็จะถึงโครงการฯ

สวนส้มโอทับทิมสยามคือสถานที่ที่จะได้พบกับผลไม้ห้ามพลาดประจำจังหวัดนครศรีธรรมราชซึ่งมีความพิเศษ คือตัวเนื้อสีแดงดุจทับทิมและผิวเปลือกนุ่มดุจกำมะหยี่เปรียบดังมณีเม็ดงามแห่งลุ่มน้ำปากพนัง เป็นผลมาจากพระมหากรุณาธิคุณของในหลวงรัชกาลที่ 9 จากการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนังลดความเสี่ยงต่อความเสียหายในการปลูกส้มโอชาวสวนทุกคนจึงมุ่งมั่นตั้งใจปลูกส้มโอทับทิมสยามให้ได้ผลดีที่สุด เพื่อนำทูลเกล้าฯ ถวายเป็นประจำทุกปี อีกทั้งยังเป็นผลิตผลที่ส่งออกสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรชาวนครศรีธรรมราชอีกด้วย

จากนั้นเดินตามรอยพ่ออย่างพอเพียงมาสัมผัสความเรียบง่ายของวิถีชาวไร่จากชุมชนบ้านขนาบนาก ผลิตภัณฑ์ที่ถูกรังสรรค์มาจากพืชมหัศจรรย์ของขวัญแห่งธรรมชาติ ทั้งการนวดจาก, การปาดจาก, การเก็บน้ำตาลจาก, การต้มน้ำตาลจาก, การโซมน้ำตาลจาก, การสานตับจาก และการสานหมาจากเป็นภาชนะสำหรับใส่น้ำ อีกทั้งของฝากจาก “จาก” ได้แก่ น้ำตาลจากแบบเกล็ด, น้ำตาลปี๊บหวานละมุน, น้ำผึ้งจากหอมหวาน, น้ำส้มจากรสจี๊ดจ๊าด และสุรา จาก “จาก” ให้เลือกซื้อกันอย่างจุใจ

ชุมชนขนาบนาก
อ.ปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช

การเดินทาง
เดินทางเข้าสู่ทางหลวงสายปากพนัง-หัวไทรเป็นระยะทาง 26 กิโลเมตร ก็จะถึงตำบลขนาบนาก
  
เมนูแนะนำอาหารพื้นถิ่น
ขนมกวนขาวจ.นครศรีธรรมราช
ของหวานพื้นบ้านคนเมืองคอน กวนจากแป้งข้าวเจ้า หางกะทิ กะทิ เกลือ และน้ำปูนใส แล้วราดด้วยกะทิเข้มข้น โรยถั่วเขียวคั่วกรอบให้รสชาติหวานมัน

ทริปตัวอย่าง 1 วัน
เดินทางสู่จังหวัดนครศรีธรรมราช ช่วงเช้าเข้าเยี่ยมชมโครงการลุ่มน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ เพื่อศึกษาและซึมซับถึงประวัติศาสตร์อันรุ่งเรืองและความพอเพียงของชาวบ้านในพื้นที่ปากพนัง ช่วงบ่ายแวะชิมส้มโอทับทิมสยาม ผลไม้ขึ้นชื่อประจำจังหวัดณ สวนผลไม้ซึ่งมีให้เลือกหลายแห่ง เช่นสวนสวัสดิ์สุข สวนลุงน้อย ชมรมคนลุ่มน้ำพึ่งพาตนเองในพื้นที่บ้านบางดุก ฯลฯ

พักค้างคืนที่จังหวัดนครศรีธรรมราช

ช่วงเช้า
ซื้อของฝากจาก “จาก” และเรียนรู้การผลิตสินค้าที่ได้จากธรรมชาติมาแปรรูปเป็นน้ำตาลที่ชุมชนขนาบนาก

เดินทางกลับกรุงเทพฯ

 
ขอบคุณแหล่งที่มา คู่มือ "ก้าวแรกสู่๙ที่ยิ่งใหญ่"