ศาสตร์พระราชา

ตามรอยพระบาทดับทุกข์ (อ.บ้านโป่ง จ.ราชบุรี, โครงการชั่งหัวมัน, ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทราย จ.เพชรบุรี และอ่างเก็บน้ำเขาเต่า จ.ประจวบคีรีขันธ์)

ราชบุรี

ในช่วงเวลาของการเดินทางตามรอยพ่อ เราอาจเริ่มจากจังหวัดราชบุรี ใกล้ๆ กับกรุงเทพฯโดยแวะไปที่ตลาดบ้านโป่ง ซึ่งสถานที่นี้ได้ชื่อว่าเป็นก้าวแรกที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ ได้เสด็จฯ เยี่ยมให้กำลังใจราษฎรที่เดือดร้อนจากไฟไหม้ตลาด และสูญเสียทรัพย์สินจนแทบหมดสิ้น หลังจากเกิดเหตุผ่านไป4วัน (วันที่ 13กันยายน พ.ศ. 2497) ด้วยพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์โดยพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ให้ราษฎรที่เดือดร้อนเป็นจำนวน 100,00บาท ซึ่งทุกวันนี้มีครอบครัวของคนในชุมชน บ้านโป่งที่เก็บรักษาเอกสารที่เกิดขึ้นในอดีตไว้อย่างดี ตลาดที่ถูกเพลิงไหม้จนไม่มีทรัพย์สินใดเหลือ ได้ถูกบันทึกภาพไว้พร้อมๆ กับภาพที่ถูกตราตรึงในใจของชาวบ้านโป่งในการเสด็จฯเยี่ยมของทั้งสองพระองค์ (มีภาพรวบรวมไว้ที่ร้านถ่ายภาพสีเงิน)


 

ในอดีตบ้านโป่งคือ ศูนย์รวมการค้าการเดินทางมีชาวจีนและชาวมอญมาอยู่อาศัยเป็นหลักภายหลังจึงได้มีการวางผังเมืองและระบบความปลอดภัยที่ดีขึ้น
แม้ในปัจจุบันบริเวณนี้จะกลายเป็นอาคารพาณิชย์เรียบง่ายเรียงราย และแบ่งพื้นที่ด้วยถนนอย่างเป็นระเบียบมากขึ้น แต่ความทรงจำครั้งนั้นก็ไม่เคยเลือนหายไป รวมทั้งความประทับใจที่พระองค์ได้ทอดพระเนตรและยื่นพระหัตถ์มาช่วยเหลืออย่างรวดเร็ว

สิ่งที่น่าสนใจของบ้านโป่งคือ วัฒนธรรมที่ซ่อนอยู่ให้เราสัมผัสได้ ของกินที่มีรสชาติถูกปากหาทานได้ง่ายๆ และหากได้พูดคุยกับผู้คนที่นี่จะยิ่งสัมผัสได้ถึงน้ำพระทัยของพระองค์ที่ทรงห่วงใยทุกข์สุขของคนไทยตลอดเส้นทางของ

ถนนที่เคยเป็นพื้นที่ไฟไหม้ และยังสะท้อนให้เห็นว่าการมีพ่อของแผ่นดินมาหยิบยื่นกำลังใจให้ในยามทุกข์ยาก ทำให้ประชาชนของพระองค์มีพลังในการสู้ เพื่อก้าวผ่านอุปสรรคไปให้ได้ผู้ที่สนใจและมีเวลาอยากรู้เรื่องราวความเป็นมาของอำเภอบ้านโป่ง แนะนำให้ลองแวะบ้านโป่งวันวาน บ้านคลาสสิกที่นำของเก่ามาเล่าความหลังให้คนรุ่นลูกรุ่นหลานได้ฟังกัน

บ้านโป่งวันวาน
14/1 ม.14 ต.ปากแรต อ.บ้านโป่ง จ.ราชบุรี 70110
โทร. 09 8549 1932


การเดินทาง
เดินทางด้วยทางหลวงหมายเลข 4 ถนนเพชรเกษม ตรงเข้าทางแยกอำเภอบ้านโป่งแล้วมุ่งหน้าไปทางตัวเมือง ก่อนขึ้นทางยกระดับให้เบี่ยงซ้ายและกลับรถใต้สะพาน จะมองเห็นป้ายบอกทางเข้าประมาณ 2 กิโลเมตรก็จะถึง

 
จากแผ่นดินที่ไม่สามารถเพาะปลูกทางการเกษตรได้ เป็นแนวตะเข็บชายแดนไทย-พม่า พระองค์ทรงห่วงใยภัยที่คนไทยอาจได้รับจากความยากจนหรือผลกระทบที่เกิดจากความมั่นคงของประเทศด้วยทรงทำการศึกษาพื้นที่และสภาพแวดล้อมต่างๆ อย่างสมบูรณ์ พระองค์จึงมีพระราชดำริให้จัดตั้งโครงการชั่งหัวมันขึ้น เพื่อแก้ไขปัญหาการเพาะปลูก ให้ราษฎรของพระองค์ได้สามารถประกอบอาชีพเลี้ยงตนเองได้ในระยะยาว ในพื้นที่โครงการนี้เป็นแปลงพืชเศรษฐกิจหลายชนิด ทั้งผลไม้และพืชผักต่างๆ เช่น สับปะรดมะนาว มะพร้าว รวมทั้งมันเทศ ปลูกแบบไม่ใช้สารเคมี ทั้งยังมีฟาร์มสัตว์และแปลงเกษตรให้ได้นั่งรถรางพาชมทั่วไร่ และมีจักรยานให้ปั่นรอบโครงการ โดยมีค่าเข้าชม ผู้ใหญ่ 20 บาทนักเรียน นิสิต นักศึกษา 10 บาท

โครงการชั่งหัวมัน ตามพระราชดำริ
1 ม.5บ้านหนองคอไก่ ต.เขากระปุก อ.ท่ายางจ.เพชรบุรี 76130
โทร. 0 3247 2701 

การเดินทาง
จากอำเภอท่ายาง ผ่านโครงการส่งน้ำและ บำรุงรักษาเพชรบุรี ไปตามเส้นตำบลท่าไม้ผ่านที่ทำการเขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขากระปุก-เขาเตาหม้อ และโรงเรียนบ้านทุ่งโป่ง จะมาถึงโครงการชั่งหัวมัน ตามพระราชดำริ ด้วยระยะทางประมาณ 47 กิโลเมตร


จากนั้นมุ่งหน้าต่อไปยังโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริในอดีตพื้นที่แห่งนี้มีความอุดมสมบูรณ์ทางทรัพยากรในทุกด้าน มีสัตว์ป่าโดยเฉพาะเนื้อทรายอาศัยอยู่ และเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารของราษฎรพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงมีพระบรมราชโองการให้ประกาศเป็นเขตพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน และห้ามมิให้ทำอันตรายสัตว์ในพื้นที่นี้ แต่ต่อมาเกิดการบุกรุกถางป่า ทำไร่สับปะรดและใช้สารเคมี จึงทำให้ระบบนิเวศเสื่อมโทรมลง ธรรมชาติขาดสมดุลแผ่นดินไม่สามารถปลูกพันธุ์ไม้ได้

เมื่อพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้เสด็จเยี่ยมราษฎรในพื้นที่ พระองค์ทรงห่วงใยระบบนิเวศทางธรรมชาติที่จะเกิดผลกระทบ หากเราไม่รักษาสมดุลต่างๆ ทางธรรมชาติให้คงอยู่ไว้ เพราะถ้าระบบนิเวศไม่ถูกทำลาย ความสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติก็จะคงอยู่ให้ทุกคนได้ใช้ประโยชน์ต่อไป จึงให้จัดตั้งศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริขึ้น เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้และ จัดการทรัพยากรธรรมชาติ ฟื้นฟูสภาพผืนป่าให้กลับมาอุดมสมบูรณ์ดังเดิม และพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนให้มีอาชีพ รายได้ และความสุขอย่างยั่งยืน ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
ต.สามพระยา อ.ชะอำ จ.เพชรบุรี 7612 0
โทร. 0 3259 3252
www.huaysaicenter.org

การเดินทาง
มุ่งหน้าจากกรุงเทพฯ สู่ถนนสายเพชรเกษมประมาณ 220 กิโลเมตร


หากเดินทางต่ออีกไม่ไกลนัก มาที่อำเภอหัวหินจะพบกับเส้นทางโครงการในพระราชดำริอ่างเก็บน้ำเขาเต่า เพื่อจัดหาแหล่งน้ำสำหรับอุปโภคบริโภคให้แก่ประชาชนในหมู่บ้านชายทะเลเขาเต่า เมื่อครั้งที่พระองค์ได้เสด็จฯเยี่ยมประชาชนในเขตหัวหินที่มีประชากรหนาแน่นแต่ขาดแคลนน้ำใช้อุปโภคและบริโภค อีกทั้งน้ำทะเลยังไหลเข้าท่วมพื้นที่เกษตรทำให้ผลผลิตเสียหาย เมื่อราษฎรได้รวมกันน้อมเกล้าฯ ถวายที่ดินแด่พระองค์ พระองค์จึงทรงพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์จำนวน 6 หมื่นบาท ให้กรมชลประทานสร้างอ่างเก็บน้ำเขาเต่าขึ้น

ปัจจุบันอ่างเก็บน้ำเขาเต่าเป็นอีกหนึ่งแหล่งท่องเที่ยวที่มีผู้คนให้ความสนใจเป็นจำนวนมากเพราะว่าเป็นโครงการในพระราชดำริและมีวิวทิวทัศน์ที่สวยงามของภูเขาและอ่างเก็บน้ำหากได้มานั่งทอดสายตาชมภาพความสวยงามและระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ก็คงจะช่วยผ่อนคลายจิตใจได้ไม่น้อย

ทุกที่ที่เราได้เที่ยวในทุกเส้นทาง จะส่งมอบความรู้จากพ่อที่หยิบยื่นให้ตลอดเวลาการท่องเที่ยวตามรอยพ่อนั้น ทุกก้าวจะพบว่า ความยิ่งใหญ่ที่เราได้สัมผัสในวันนี้ มิใช่เพียงความสวยงามตามธรรมชาติเท่านั้น โครงการนี้ยังสะท้อนให้รู้ว่าพระองค์ทรงศึกษาศาสตร์ทุกแขนง ทรงงานหนักเพื่อให้พวกเราอยู่สบายเพราะแหล่งน้ำอุปโภคบริโภคนั้นเป็นเรื่องสำคัญการจัดการแหล่งน้ำที่โครงการอ่างเก็บน้ำเขาเต่านี้ จึงเป็นสถานที่ที่ผู้ไปจะได้รับชม ทิวทัศน์ที่งดงามและน้ำพระทัยของพระองค์ที่ช่วยให้คนไทยได้ผ่อนคลายความทุกข์สืบต่อไป

โครงการอ่างเก็บน้ำเขาเต่าอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
บ้านเขาเต่า ต.หนองแก อ.หัวหินจ.ประจวบคีรีขันธ์ 77110

การเดินทาง
ใช้เส้นทางถนนเพชรเกษม ผ่านสามแยกบายพาสไปตามถนนเข้าสู่อำเภอหัวหิน แล้วเลี้ยวขวาที่หลักกิโลเมตรที่ 243.6 ไปตามถนนลาดยาง เข้าไประยะทางประมาณ 1 กิโลเมตรจะถึงบริเวณอ่างเก็บน้ำเขาเต่า

เมนูแนะนำอาหารพื้นถิ่น
หอยเสียบจิ้มมะละกอจ.ประจวบคีรีขันธ์
เมนูกินเล่นแบบบ้านๆ แต่หาชิมไม่ได้ง่ายๆกับหอยเสียบปิ้ง กินกับน้ำจิ้มมะละกอผสมถั่วลิสงคั่ว ได้ครบรสในคำเดียวทั้งความกรุบกรอบ เปรี้ยว หวาน มัน

ทริปตัวอย่าง 2วัน 1คืน
วันแรก
ช่วงเช้า เดินทางแวะชมบ้านโป่งวันวานอ.บ้านโป่ง จ.ราชบุรี ตามรอยพระบาทเมื่อครั้งตลาดบ้านโป่งประสบอัคคีภัย
ช่วงบ่าย ชมโครงการชั่งหัวมันไร่ของพระองค์ และพักค้างคืนใน อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์

วันที่สอง
ช่วงเช้า เดินทางไปอ่างเก็บน้ำเขาเต่า โรงเรียนธรรมชาติแห่งแรกในพระราชดำริ และชมศูนย์ทอผ้าบ้านเขาเต่า
ช่วงบ่าย เยี่ยมชมและทำบุญที่ศูนย์อนุรักษ์สุนัขหัวหิน แล้วแวะอุดหนุนสินค้าและผลิตภัณฑ์จากโครงการในพระราชดำริ ที่ร้านโกลเด้น เพลส หัวหิน


ขอบคุณแหล่งที่มา คู่มือ "ก้าวแรกสู่๙ที่ยิ่งใหญ่"