.

หัวใจสีเขียว

GREEN HEART

“เที่ยวด้วยใจคิด เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม”

ผู้ที่เกี่ยวข้องทุกภาคส่วนในอุตสาหกรรมท่องเที่ยว มีทัศนคติ ความรู้สึกนึกคิด การรับรู้ และตระหนักถึงคุณค่าของสิ่งแวดล้อม และภัยคุกคามจากภาวะโลกร้อนที่มีต่อการท่องเที่ยว พร้อมมีการปฏิบัติเพื่อป้องกันรักษาและฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมควบคู่ไปกับการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ด้วยความรู้ ความเข้าใจ และวิธีการที่ถูกต้องและเหมาะสม

ถ้าหากจะยกคำสอนในพระพุทธศาสนามาใช้อ้างอิงในข้อนี้ ก็คิดว่าชาวพุทธส่วนใหญ่มักจะเคยได้ยินว่าการจะทำอะไรให้สำเร็จนั้น “ย่อมต้องมีใจมุ่งมั่น หรือมีใจเป็นใหญ่ ใจเป็นประธาน” เช่นเดียวกับกรณีนี้ หากใครที่มีหัวใจสีเขียว คือคนที่ใส่ใจในเรื่องของสิ่งแวดล้อม บุคคลผู้นั้นก็ย่อมคำนึงถึงผลกระทบของสิ่งที่ตนกระทำอยู่เสมอ และเขาก็จะหาหนทางในการลดผลกระทบ ทำทุกวิถีทางที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมโดยไม่ต้องอาศัยกฎเกณฑ์มาบังคับกะเกณฑ์

ทว่า เราจะทำอย่างไรให้คนมีใจสีเขียวได้อย่างไร คงต้องประกอบด้วย 3 ปัจจัย
1. ความรู้
2. ความเข้าใจ
3. เห็นความสำคัญ

ความรู้ในที่นี้ก็คือ การเปิดรับข้อมูลข่าวสาร การติดตามปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้นในมุมต่างๆของโลก จะทำให้เราได้ทราบว่าสภาวะของโลกกำลังเกิดการเปลี่ยนแปลง สถานการณ์ความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมกำลังเป็นอันตรายต่อชีวิตของมนุษย์และสัตว์หลากหลายสายพันธุ์อย่างที่เราเองก็คาดไม่ถึง ไม่ว่าสถานการณ์ของการละลายของน้ำแข็งขั้วโลกที่เร็วขึ้นส่งผลต่อการอยู่รอดของหมีขั้วโลก ผลกระทบที่ตามาเป็นลูกโซ่คือการคาดการณ์ว่าโลกอาจต้องเผชิญกับภาวะน้ำท่วมโลก ส่งผลไปถึงแหล่งอาหารของมนุษย์ สภาพภูมิอากาศแปรปรวนอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงของกระแสน้ำอุ่นและน้ำเย็นที่เคยไหลเวียนไปทั่วทุกทวีปของโลก การเปิดใจรับรู้สภาพความเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ย่อมนำมาซึ่งการตระหนักในฐานะที่เราเป็นมนุษย์ที่ต้องอาศัยอยู่บนโลก และในฐานะของผู้ก่อผลกระทบแม้จะเพียงเล็กน้อยก็ตาม

แน่นอนว่าข้อมูลข่าวสารที่เปิดรับมากขึ้น ย่อมสร้างความเข้าใจ และทำให้เห็นถึงความเกี่ยวเนื่องของสิ่งแวดล้อม ปัญหาที่เกิดขึ้นในธรรมชาติไม่ว่าในมุมใดของโลก ย่อมส่งผลกระทบต่อเนื่องเป็นห่วงโซ่มาถึงเราเข้าสักวัน เมื่อรู้มากขึ้น เข้าใจมากขึ้น สองสิ่งนี้จะทำให้เราเห็นถึงความสำคัญว่าเหตุใดเราจึงต้องลงมือทำ

ไม่ว่าจะเริ่มต้นด้วยการลดการใช้ทรัพย์ยาการธรรมชาติ ปรับเปลี่ยนกิจวัตรประจำวันเพื่อไม่สร้างมลภาวะต่อโลกให้มากขึ้น กระทั่งพยายามหาวิธีใช้และรักษา น้ำ ดิน อากาศ ป่าไม้ ฯลฯ อย่างรู้คุณค่า

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยเองนั้นได้จำแนกการสร้างหัวใจสีเขียวสำหรับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว โดยจัดทำเป็นแนวทางการปฏิบัติที่สามารถนำไปปรับใช้ให้เกิดผลอย่างแท้จริงคือ

All sectors in the travel industry must be conscious of environmental value and the threats it’s facing from ever growing tourism. Preserving and reviving the environment and reducing the carbon footprint should be conducted simultaneously with the right knowledge and understanding and appropriate approaches.

Buddhism beliefs in the power of mind. Once you set the mind on something, it can be achieve. Same goes for being a green heart, if you are conscious about the environment, you will always find ways to reduce the impact and try every possible was without being told or force to do so.

Three factors involved in developing a green heart, they are
1. Knowledge
2. Understanding
3. Realization

Knowledge in this case is to be informed of what goes on in the world, to be aware of the change and deteriorating environment that unexpectedly threatens extinction of mankind and animal species. The ice pole melting affecting the survival of polar bears and leading to possible flood and food chain disruption or even warm and cold currents affecting the climate fluctuation are something we, regardless of the magnitude of the impact, should all be aware of.

Being informed leads to better understanding of how things are all intertwined and how we all can contribute by either start exploiting less natural resource, adjust the lifestyle that is less polluted or realizing the value of water, soil, air and forest.

The Tourism Authority of Thailand or TAT has green heart guidelines for all sectors to implement.

เอกสารเพิ่มเติม

สำหรับแหล่งท่องเที่ยวและวัฒนธรรม

การสร้าง หัวใจสีเขียว ในฐานะของแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม

แนวปฏิบัติที่ 1 สร้างการรับรู้ และความตระหนักถึงผลกระทบของการท่องเที่ยวต่อ โบราณสถาน โบราณวัตถุ วัฒนธรรมและวิถีชีวิตของท้องถิ่นให้แก่ผู้เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน ในอุตสาหกรรมท่องเที่ยว วิธีการนั้นสามารถทำได้หลายกิจกรรม อาทิ

  • การผลิตสื่อประเภทต่างๆ ให้ความรู้ และสร้างความตระหนักเกี่ยวกับผลกระทบของการท่องเที่ยว การจัดประชุมสัมมนา หรือการประชุมเชิงปฏิบัติการ เพื่อสร้างการรับรู้ และร่วมกันหาแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ร่วมกับผู้เกี่ยวข้องทุกภาคส่วนในอุตสาหกรรมท่องเที่ยว ทั้งในกรุงเทพมหานคร และในภูมิภาคต่างๆ
  • จัดทำนิทรรศการ เพื่อกระตุ้นให้สาธารณชนเกิดการรับรู้และความตระหนักเกี่ยวกับผลกระทบของการท่องเที่ยวต่อทรัพยากรท่องเที่ยว ที่สามารถเคลื่อนย้ายนำไปแสดงตามงานหรือสถานที่ต่างๆ แล้วแต่โอกาส

แนวปฏิบัติที่ 2 สร้างการรับรู้ และความตระหนักเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลก หรือภาวะโลกร้อนที่มีผลกระทบต่อการท่องเที่ยว และผลกระทบของการท่องเที่ยว ต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมทั้งการปรับตัวเพื่อรับมือกับภาวะโลกร้อน และแนวทางปฏิบัติที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกชนิดต่างๆ

แนวปฏิบัติที่ 3 ผู้ที่เกี่ยวข้องในอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแสดงออกถึงความสำคัญของการอนุรักษ์ วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของท้องถิ่น รวมทั้งการปรับตัวเพื่อรับมือกับภาวะโลกร้อน โดยการ

  • ปรับปรุงหรือพัฒนานโยบาย และปณิธาน ที่สะท้อนถึงการรักษาวัฒนธรรมและวิถีชีวิตท้องถิ่น และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ในแหล่งท่องเที่ยววัฒนธรรม
  • ปรับปรุงหรือพัฒนาแผนการดำเนินงานขององค์กร ให้เป็นไปตามนโยบายและปณิธาน ตามระบุในข้อ 1
  • ปรับปรุงหรือพัฒนากรอบจรรยาบรรณให้บุคคลในท้องถิ่น ได้ยึดถือและนำไปปฏิบัติเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในแหล่งท่องเที่ยววัฒนธรรม
  • เคารพและปฏิบัติตามกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์วัฒนธรรม และความเชื่อของท้องถิ่นที่มีต่อสิ่งแวดล้อม
  • จัดทำคู่มือแนวทางปฏิบัติและข้อปฏิบัติสำหรับการดูแลรักษาวัฒนธรรม ประเพณี และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของแหล่งท่องเที่ยววัฒนธรรม

แนวปฏิบัติที่ 4 มีการปฏิบัติที่มุ่งเน้นการรักษา มรดกทางวัฒนธรรม และสร้างผลกระทบที่น้อยที่สุด ด้วยการ

  • ป้องกัน รักษา และทำนุบำรุงสถานที่และมรดกทางประวัติศาสตร์ โบราณคดี วัฒนธรรม และสิ่งที่เป็นความเชื่อของท้องถิ่น
  • ส่งเสริมให้คนท้องถิ่นมีส่วนร่วมในการป้องกัน รักษา และทำนุบำรุง สถานที่และมรดกทางประวัติศาสตร์ โบราณคดี วัฒนธรรม และสิ่งที่เป็นความเชื่อของท้องถิ่น พร้อมเปิดให้คนท้องถิ่นเข้าถึงสถานที่และมรดกดังกล่าวได้
  • สอดส่องและควบคุมไม่ให้มีการซื้อขาย แลกเปลี่ยน หรือจัดแสดงโบราณวัตถุ และทางวัฒนธรรมโดยผิดกฎหมาย หรือไม่ได้รับอนุญาต
  • ไม่จัดแสดง/ไม่สนับสนุนให้มีการแสดงในลักษณะใดๆ ที่อาจสร้างผลกระทบ หรือขัดต่อประเพณีหรือความเชื่อของคนในท้องถิ่น
  • ใช้ศิลปะ สถาปัตยกรรม หรือมรดกทางวัฒนธรรมที่เป็นของท้องถิ่น ในการออกแบบ ตกแต่ง อาคารสถานที่ รวมถึงการจัดเตรียมอาหารและสิ่งอื่นๆ ที่สะท้อนถึงอัตลักษณ์ของท้องถิ่น
  • ส่งเสริมให้นักท่องเที่ยวมีโอกาสได้สัมผัส และเรียนรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของท้องถิ่นอย่างใกล้ชิด พร้อมกระตุ้นให้มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์มรดกเหล่านั้น
สำหรับผู้ประกอบการเรื่องที่พัก

การสร้าง หัวใจสีเขียว ในฐานะผู้ประกอบการเรื่องที่พัก

แนวปฏิบัติของผู้ที่เกี่ยวข้องในธุรกิจที่พัก ทำได้โดยการแสดงออกถึงความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรท่องเที่ยว ทั้งธรรมชาติ วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของท้องถิ่น รวมทั้งการปรับตัวเพื่อรับมือกับภาวะโลกร้อน โดยการ

  • ปรับปรุงหรือพัฒนานโยบาย และปณิธานขององค์กร ที่สะท้อนถึงการรักษาสิ่งแวดล้อม และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
  • ปรับปรุงหรือพัฒนาแผนการดำเนินงานขององค์กร ให้เป็นไปตามนโยบายและปณิธาน ตามที่ระบุในข้อ 1
  • ปรับปรุงหรือพัฒนากรอบจรรยาบรรณให้บุคลากรในสถานประกอบการ ได้ยึดถือและนำไปปฏิบัติเพื่อการรักษาสิ่งแวดล้อม และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
  • เคารพและปฏิบัติตามกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของแหล่งท่องเที่ยว และความเชื่อของท้องถิ่นที่มีต่อสิ่งแวดล้อม
  • จัดทำคู่มือแนวทางปฏิบัติและข้อปฏิบัติสำหรับการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กร
สำหรับนักท่องเที่ยว

การสร้าง หัวใจสีเขียว ในฐานะของนักท่องเที่ยว

นักท่องเที่ยวที่ต้องการสร้างหัวใจสีเขียวสามารถปฏิบัติได้ด้วยการ ช่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกชนิดต่างๆ ด้วยการ

  • ศึกษาเรียนรู้เกี่ยวกับแหล่งท่องเที่ยวทั้งทรัพยากรหรือสิ่งแวดล้อม กิจกรรม ผลกระทบและปัญหาของการจัดการจากเอกสารข้อมูลก่อนออกเดินทางและระหว่างที่อยู่ในแหล่งท่องเที่ยว
  • ปฏิบัติตามกฎระเบียบของแหล่งท่องเที่ยวและเชื่อฟังเจ้าหน้าที่อย่างเคร่งครัดโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถ้าแหล่งท่องเที่ยวนั้นมีระบบนิเวศที่สำคัญและเปราะบาง หรือมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ หรือโบราณคดีสูง หรือเป็นชุมชนที่มีวัฒนธรรมและวิถีชีวิตอันเก่าแก่น่าศึกษาเรียนรู้
  • ทิ้งขยะและสิ่งปฏิกูลตามประเภทในที่ที่จัดให้ และหากสามารถนำขยะและสิ่งปฏิกูลออกจากแหล่งท่องเที่ยวไปจัดการเองได้ ก็จะช่วยในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของแหล่งท่องเที่ยวมากยิ่งขึ้น
  • เลือกใช้ยานพาหนะในแหล่งท่องเที่ยวที่ประหยัดพลังงานหรือใช้พลังงานทดแทน และปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อยที่สุด
  • ถ้าเลือกเดินทางโดยใช้บริการจากบริษัทนำเที่ยวให้เลือกโปรแกรมหรือรายการนำเที่ยวที่มีผลกระทบต่อทรัพยากรหรือสิ่งแวดล้อมของแหล่งท่องเที่ยวน้อยที่สุด
  • ตั้งเต็นท์พักแรมในบริเวณที่จัดให้เท่านั้น
  • ควรเดินตามเส้นทางที่จัดให้ ไม่ควรเดินลัด เพราะอาจเหยียบย่ำกล้าไม้ ลูกไม้ และ ก่อให้เกิดการกัดชะพังทลายของดินเร็วขึ้น
  • ละเว้นการให้อาหารสัตว์ป่าทุกชนิด เพราะเป็นการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมให้ผิดไปจากธรรมชาติ
  • ละเว้นการสัมผัสหรือแตะต้องตัวสัตว์ป่า
  • ไม่ซื้อชิ้นส่วนของสัตว์หรือโบราณวัตถุ หรือสินค้าที่ทำจากสัตว์ หรือพืชที่หายาก หรือกำลังสูญพันธุ์ เช่น กระเป๋าหนังหรือขนสัตว์ กระดองหอย และเต่าทะเล เป็นต้น
  • ไม่เก็บรวบรวมซากพืชซากสัตว์ เปลือกหอย ก้อนหิน และอื่นๆ มาเป็นสมบัติของตัวเอง
  • แจ้งถึงการฝ่าฝืนหรือกระทำผิดกฎระเบียบของแหล่งท่องเที่ยวโดยนักท่องเที่ยวอื่นให้เจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบรับทราบ
  • ไม่แสดงกริยาท่าทาง หรือใช้คำพูดที่ส่อไปในทางลบหลู่ ไม่ให้ความเคารพต่อวัฒนธรรม และวิถีชีวิตของคนท้องถิ่น

และทั้งหมดนี้ หากทุกภาคส่วนสามารถปฏิบัติได้ตามแนวทางที่กล่าวมา เราก็สามารถหวังได้ว่า เราก็สามารถร่วมปกป้องสภาพแวดล้อมของแหล่งท่องเที่ยวอย่างถูกต้องและจริงจัง เพื่อที่จะคืนสีเขียวสู่โลกของเราอย่างแท้จริง

สำหรับเจ้าของธุรกิจท่องเที่ยว

การสร้าง หัวใจสีเขียว ในฐานะของเจ้าของธุรกิจท่องเที่ยว

แนวปฏิบัติของผู้ที่เกี่ยวข้องในธุรกิจนำเที่ยวทำได้โดยการ แสดงออกถึงความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรท่องเที่ยว ทั้งธรรมชาติ วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของท้องถิ่น รวมทั้งการปรับตัวเพื่อรับมือกับภาวะโลกร้อน ด้วยการ

  • ปรับปรุงหรือพัฒนานโยบาย และปณิธานขององค์กร ที่สะท้อนถึงการรักษาสิ่งแวดล้อม และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในสถานประกอบการ
  • ปรับปรุงหรือพัฒนาแผนการดำเนินงานของสถานประกอบการ ให้เป็นไปตามนโยบายและปณิธาน ตามที่ระบุในข้อ 1
  • ปรับปรุงหรือหรือพัฒนากรอบจรรยาบรรณให้บุคคลากรในสถานประกอบการ ได้ยึดถือและนำไปปฏิบัติเพื่อการรักษาสิ่งแวดล้อม และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ในสถานที่ประกอบการ
  • เคารพและปฏิบัติตามกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของแหล่งท่องเที่ยว และความเชื่อของท้องถิ่นที่มีต่อสิ่งแวดล้อม
  • จัดทำคู่มือแนวทางปฏิบัติและข้อปฏิบัติสำหรับการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสถานประกอบการ และแหล่งท่องเที่ยว
สำหรับชุมชนเจ้าของพื้นที่

การสร้าง หัวใจสีเขียว ในฐานะของชุมชนเจ้าของพื้นที่

แนวปฏิบัติที่ 1 สร้างการรับรู้ และความตระหนักถึงผลกระทบของการท่องเที่ยวต่อ โบราณสถาน โบราณวัตถุ วัฒนธรรมและวิถีชีวิตของท้องถิ่นให้แก่ผู้เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน ในอุตสาหกรรมท่องเที่ยว ด้วยการผลิตสื่อรูปแบบต่างๆ การประชุมสัมมนา เพื่อสร้างความเข้าใจร่วมกัน

แนวปฏิบัติที่ 2 สร้างการรับรู้ และความตระหนักเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลก หรือภาวะโลกร้อนที่มีผลกระทบต่อการท่องเที่ยว และผลกระทบของการท่องเที่ยว ต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมทั้งการปรับตัวเพื่อรับมือกับภาวะโลกร้อน และแนวทางปฏิบัติที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกชนิดต่างๆ

แนวปฏิบัติที่ 3 ผู้ที่เกี่ยวข้องในอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแสดงออกถึง ความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรท่องเที่ยวทั้งธรรมชาติ วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของท้องถิ่น รวมทั้งการปรับตัวเพื่อรับมือกับภาวะโลกร้อน โดยการปฏิบัติ

  • ปรับปรุงหรือพัฒนานโยบาย และปณิธานของชุมชน ที่สะท้อนถึงการรักษาสิ่งแวดล้อม และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในแหล่งท่องเที่ยว
  • ปรับปรุงหรือพัฒนาแผนการดำเนินงานของชุมชน ให้เป็นไปตามนโยบายและปณิธานตามระบุในข้อ 1
  • ปรับปรุงหรือหรือพัฒนากรอบจรรยาบรรณให้บุคคลในองค์กร ได้ยึดถือและนำไปปฏิบัติเพื่อการรักษาสิ่งแวดล้อม และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ภายในชุมชนเคารพและปฏิบัติตามกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของแหล่งท่องเที่ยว และความเชื่อของท้องถิ่นที่มีต่อสิ่งแวดล้อม
  • จัดทำคู่มือแนวทางปฏิบัติและข้อปฏิบัติสำหรับการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกภายในชุมชน
สำหรับเจ้าของธุรกิจสปา

การสร้าง หัวใจสีเขียว ในฐานะเจ้าของธุรกิจสปา (Spa)

ผู้ที่เกี่ยวข้องในธุรกิจบริการ Spa สามารถแสดงออกด้วยการปฏิบัติคือ การเห็นความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรท่องเที่ยว ทั้งธรรมชาติ วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของท้องถิ่น รวมทั้งการปรับตัวเพื่อรับมือกับภาวะโลกร้อน เช่น

  • ปรับปรุงหรือพัฒนานโยบาย และปณิธานขององค์กร ที่สะท้อนถึงการรักษาสิ่งแวดล้อม และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
  • ปรับปรุงหรือพัฒนาแผนการดำเนินงานขององค์กร ให้เป็นไปตามนโยบายและปณิธาน ตามระบุในข้อ 1
  • ปรับปรุงหรือพัฒนากรอบจรรยาบรรณให้บุคคลากรในสถานประกอบการ ได้ยึดถือและนำไปปฏิบัติเพื่อการรักษาสิ่งแวดล้อม และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในสถานที่ประกอบการ